เล็บขบเกิดจากอะไร รักษายังไง หายเองได้ไหม

โดย ร้านทำเล็บนครพนม Nanny Nails | อัปเดต 27 ก.ย. 2569

ใส่รองเท้าคู่เดิมไปทำงานทั้งวัน กลับถึงบ้านถอดรองเท้าแล้วรู้สึกตุบ ๆ ที่มุมนิ้วโป้งเท้า ก้มลงดูเห็นผิวข้างเล็บแดงและบวมขึ้นมานิดหนึ่ง นี่คืออาการเริ่มต้นของเล็บขบ ที่คนเป็นกันเยอะมาก บทความนี้อธิบายว่าเล็บขบเกิดจากอะไร แบบไหนดูแลเองได้ แบบไหนต้องไปหาหมอ และตัดเล็บยังไงไม่ให้เป็นซ้ำ

เล็บขบไม่ใช่เรื่องของคนไม่รักษาความสะอาด หลายครั้งเกิดจากนิสัยเล็ก ๆ ที่ทุกคนทำ อย่างตัดเล็บเท้าโค้งตามรูปนิ้วให้ดูเรียบร้อย หรือใส่รองเท้าหัวแคบที่ใส่มาหลายปี แต่ถ้าปล่อยไว้ อาการเจ็บเล็ก ๆ อาจกลายเป็นอักเสบจนเดินลำบาก

เล็บขบคืออะไร

เล็บขบคืออาการที่ขอบหรือมุมของเล็บงอกจิกลงไปในเนื้อข้างเล็บ พอเล็บกดลงไปในผิว จะเจ็บ บวม และแดง ถ้าผิวเป็นแผลแล้วเชื้อโรคเข้าไป ก็จะอักเสบและเป็นหนองได้ พบบ่อยที่สุดที่นิ้วโป้งเท้า เพราะรับน้ำหนักและโดนรองเท้าบีบมากที่สุด แต่นิ้วมือก็เป็นได้เหมือนกัน

เล็บขบเกิดจากอะไร

• ตัดเล็บเท้าโค้งหรือสั้นเกินไป ตัดมุมโค้งลึกเข้าไปตามรูปนิ้ว มุมเล็บที่งอกใหม่จะมีโอกาสจิกเข้าเนื้อ เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด
• รองเท้าคับหรือหัวแคบ บีบนิ้วเท้าให้เล็บกดลงเนื้อทั้งวัน รวมถึงส้นสูงที่ดันน้ำหนักไปที่ปลายเท้า
• แกะหรือดึงมุมเล็บ ทำให้ขอบเล็บฉีกไม่เรียบ งอกใหม่ไม่ตรงแนว
• นิ้วเท้าโดนกระแทก เช่น เตะของแข็ง ของหล่นทับ หรือเล่นกีฬาที่เท้ากระแทกบ่อย
• รูปเล็บโค้งมากโดยธรรมชาติ บางคนเล็บโค้งงุ้มตั้งแต่เกิด เป็นง่ายกว่าคนอื่น
• เท้าอับชื้นทั้งวัน ผิวข้างเล็บนิ่ม เล็บจิกเข้าไปได้ง่ายขึ้น

อาการเล็บขบเป็นยังไง แยกตามระดับ

ระยะแรก

ผิวข้างเล็บแดงเล็กน้อย กดแล้วเจ็บ บวมนิดหน่อย เจ็บมากขึ้นเวลาใส่รองเท้า ระยะนี้ส่วนใหญ่ดูแลเองได้ถ้าเริ่มดูแลเร็ว

ระยะอักเสบ

บวมแดงมากขึ้น ร้อน เจ็บตุบ ๆ แม้ไม่ได้ใส่รองเท้า อาจมีหนองสีขาวหรือเหลืองซึมออกมา ระยะนี้ควรไปหาหมอ

ระยะเรื้อรัง

มีเนื้อแดงนูนงอกขึ้นมาข้างเล็บ เลือดออกง่าย หรือเป็น ๆ หาย ๆ ที่นิ้วเดิม ระยะนี้ต้องให้หมอดูแล บางคนอาจต้องทำหัตถการเล็ก ๆ ที่คลินิกหรือโรงพยาบาล

เล็บขบหายเองได้ไหม

ถ้าเป็นระยะแรก ยังไม่มีหนอง หลายคนดีขึ้นเองได้เมื่อดูแลถูกวิธีและเลิกใส่รองเท้าที่บีบ แต่ถ้าเป็นหนองแล้ว ไม่ควรรอให้หายเอง เพราะการอักเสบอาจลุกลาม ควรไปพบแพทย์

ข้อที่ต้องจำ คนที่เป็นเบาหวาน มีปัญหาการไหลเวียนเลือดที่เท้า หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ไม่ควรดูแลเล็บขบเองเลย ควรให้แพทย์ดูตั้งแต่แรก แผลเล็ก ๆ ที่เท้าของคนกลุ่มนี้ลุกลามได้เร็วกว่าคนทั่วไป

ดูแลเล็บขบเบื้องต้นที่บ้าน

สำหรับระยะแรกที่ยังไม่มีหนอง และไม่มีโรคประจำตัวที่กล่าวไว้ข้างบน

• แช่เท้าในน้ำอุ่น ครั้งละ 10-15 นาที วันละ 2-3 ครั้ง ช่วยลดบวมและทำให้ผิวนิ่ม เช็ดให้แห้งสนิททุกครั้ง
• รักษาความสะอาดและให้เท้าแห้ง เปลี่ยนถุงเท้าเมื่อชื้น
• ใส่รองเท้าหัวกว้างหรือรองเท้าเปิดหน้าเท้า ระหว่างที่ยังเจ็บ ให้นิ้วไม่โดนบีบ
• อย่าตัด แคะ หรือขุดมุมเล็บเอง ยิ่งตัดลึกลงไป มุมที่งอกใหม่ยิ่งจิกลึกกว่าเดิม
• สังเกตอาการทุกวัน ถ้าไม่ดีขึ้นใน 2-3 วัน หรือแย่ลง ไปหาหมอ

เมื่อไหร่ต้องไปหาหมอ

• มีหนอง บวมแดงลามออกไปจากข้างเล็บ หรือมีไข้
• เจ็บมากขึ้นเรื่อย ๆ หรือเดินลำบาก
• ดูแลเองแล้ว 2-3 วันไม่ดีขึ้น
• มีเนื้อแดงงอกข้างเล็บ หรือเป็นซ้ำที่นิ้วเดิมบ่อย ๆ
• เป็นเบาหวาน มีปัญหาการไหลเวียนเลือด หรือภูมิคุ้มกันต่ำ ไปตั้งแต่แรก

ไปหาหมอเล็บขบ หมอจะทำอะไรบ้าง

หลายคนไม่อยากไปหาหมอเพราะกลัวเจ็บ หรือไม่รู้ว่าจะเจออะไร รู้ไว้ก่อนจะได้ไม่กังวล ขั้นตอนจริงขึ้นกับอาการของแต่ละคน และหมอเป็นคนตัดสินใจว่าวิธีไหนเหมาะ

• ตรวจดูนิ้วก่อน หมอจะดูว่าบวมแดงแค่ไหน มีหนองไหม มีเนื้อแดงนูนข้างเล็บไหม แล้วถามว่าเป็นมานานเท่าไหร่ เคยเป็นซ้ำไหม และมีโรคประจำตัวอะไรบ้าง
• ถ้าอาการเบา หมออาจแค่บอกวิธีดูแลที่บ้าน แล้วนัดมาดูอาการอีกครั้ง
• ถ้ามีหนอง หมออาจระบายหนองออก และดูว่าต้องใช้ยาหรือไม่ ยาเป็นเรื่องที่หมอสั่งเท่านั้น อย่าหาซื้อมากินเอง
• ถ้าเป็นมากหรือเป็นซ้ำ หมออาจตัดเล็บส่วนที่จิกเนื้อออกเฉพาะด้านข้าง โดยฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อน ระหว่างทำจึงไม่ค่อยรู้สึกเจ็บ บางกรณีหมออาจทำให้ขอบเล็บด้านนั้นไม่งอกกลับมาอีก เพื่อลดโอกาสเป็นซ้ำ
• หลังทำ หมอจะบอกวิธีทำแผล ช่วงที่ต้องระวังไม่ให้แผลเปียก และนัดมาดูแผล ทำตามที่หมอบอกแผลจะหายเร็วขึ้น

ส่วนใหญ่เป็นหัตถการเล็กที่ทำเสร็จแล้วกลับบ้านได้เลย แต่รายละเอียดของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ถามหมอได้เลยว่าจะทำอะไร ต้องพักกี่วัน และต้องดูแลแผลยังไง

ตัดเล็บเท้ายังไงไม่ให้เล็บขบ

การป้องกันง่ายกว่าการรักษามาก ส่วนใหญ่แก้ได้ที่วิธีตัดเล็บ

• ตัดตรงเสมอ ตัดเป็นเส้นตรงขวาง ไม่ตัดโค้งลงตามรูปนิ้ว และไม่ขุดมุม
• อย่าตัดสั้นเกิน ให้ปลายเล็บยาวประมาณปลายนิ้ว มุมเล็บควรพ้นเนื้อข้างเล็บเล็กน้อย
• ตะไบมุมที่คม ลบเหลี่ยมคมเบา ๆ แทนการตัดมุมลึก
• ตัดหลังอาบน้ำ เล็บนิ่ม ตัดง่าย ไม่แตก
• เลือกรองเท้าที่หัวไม่บีบ ขยับนิ้วเท้าได้สบายเวลาใส่
• ดูแลเท้าให้แห้ง โดยเฉพาะคนที่ใส่รองเท้าหุ้มส้นทั้งวัน

เลือกรองเท้าและถุงเท้ายังไงไม่ให้เล็บขบ

นอกจากตัดเล็บให้ถูก รองเท้ากับถุงเท้าก็สำคัญพอกัน เพราะเท้าอยู่ในรองเท้าวันละหลายชั่วโมง

• หัวรองเท้าต้องมีที่ว่าง ปลายนิ้วโป้งเท้าควรห่างจากหัวรองเท้าพอประมาณ ใส่แล้วยังกระดิกนิ้วได้สบาย
• ซื้อรองเท้าช่วงบ่ายหรือเย็น เท้าจะบวมขึ้นเล็กน้อยระหว่างวัน ใส่ดูตอนนั้นจะได้ขนาดที่สบายทั้งวัน
• ลดส้นสูงและรองเท้าหัวแหลม ถ้าต้องใส่ไปทำงาน เปลี่ยนเป็นรองเท้าแบนหรือรองเท้าแตะเมื่อมีโอกาส
• ถุงเท้าต้องไม่รัดนิ้ว ถุงเท้าหรือถุงน่องที่คับก็บีบนิ้วได้เหมือนรองเท้า เลือกขนาดพอดีและผ้าที่ซับเหงื่อ
• เปลี่ยนถุงเท้าทุกวัน ถ้าเหงื่อออกเยอะ เปลี่ยนระหว่างวันด้วย และสลับรองเท้าให้แต่ละคู่ได้แห้ง
• รองเท้าเก่าที่ทรงเสีย รองเท้าที่ใช้มานานจนหัวยุบ อาจกดนิ้วโดยไม่รู้ตัว ถึงเวลาเปลี่ยนก็เปลี่ยน

เด็กและวัยรุ่นก็เป็นเล็บขบได้

เล็บขบพบได้บ่อยในวัยรุ่น โดยเฉพาะเด็กที่เล่นกีฬา เช่น ฟุตบอล วิ่ง หรือบาสเกตบอล เท้าโดนกระแทกซ้ำ ๆ ใส่รองเท้ากีฬาทั้งวัน และเหงื่อออกเยอะ

• เท้าเด็กโตเร็ว รองเท้าที่เคยพอดีอาจคับภายในไม่กี่เดือน หมั่นเช็กขนาดรองเท้านักเรียนและรองเท้ากีฬา
• สอนลูกตัดเล็บเท้าตรง ไม่ตัดสั้น และไม่กัดหรือแกะเล็บ
• หลังเล่นกีฬา ให้ถอดรองเท้า ล้างเท้า เช็ดให้แห้ง แล้วเปลี่ยนถุงเท้า
• ถ้าลูกบ่นเจ็บนิ้วโป้งเท้า เดินกะเผลก หรือเห็นข้างเล็บบวมแดง พาไปหาหมอ อย่าให้ลูกแคะหรือตัดเอง

เล็บขบที่นิ้วมือ เป็นได้ไหม

เล็บมือก็ขบได้ แต่พบน้อยกว่าเล็บเท้ามาก มักเกิดจากการกัดเล็บ แกะหนังข้างเล็บ หรือตัดมุมเล็บลึกเกินไป อาการคล้ายกัน คือข้างเล็บแดง บวม กดแล้วเจ็บ

หลักการดูแลก็เหมือนกัน รักษาความสะอาด ให้มือแห้ง เลิกกัดหรือแกะ และอย่าตัดมุมเล็บลึก ถ้าเป็นหนอง บวมลาม เจ็บมากขึ้น หรือมีไข้ ไปหาหมอ

ร้านทำเล็บช่วยอะไรได้บ้าง

ร้าน Nanny Nails ไม่รับตัดหรือรักษาเล็บขบ ถ้านิ้วไหนมีอาการเล็บขบ บวมแดง หรือเป็นแผล ร้านจะไม่ทำเล็บที่นิ้วนั้น และแนะนำให้ไปพบแพทย์ก่อน

สิ่งที่ร้านช่วยได้คือดูแลเล็บเท้าที่ปกติดีแล้ว ตัดแต่งเล็บให้ตรงไม่สั้นเกิน เก็บขอบให้เรียบร้อย และทาสีเจลให้เท้าดูสวย เมื่อหายดีแล้วอยากให้เท้ากลับมาสวยอีกครั้ง มาได้เลย

เท้าที่เดินได้สบาย เริ่มจากตัดเล็บให้ถูก

พอรู้ว่าเล็บขบเริ่มจากการตัดเล็บโค้งกับรองเท้าที่บีบ การป้องกันก็ง่ายขึ้นมาก ตัดตรง ไม่สั้นเกิน เลือกรองเท้าที่นิ้วขยับได้ แล้วเท้าก็จะกลับมาเดินได้สบายอีกครั้ง ถ้ามีอาการอักเสบเมื่อไหร่ อย่ารอ ไปหาหมอก่อนเสมอ

ดูลายเล็บเท้าสวย ๆ ไว้สำหรับวันที่เท้าหายดีแล้วได้ใน แกลเลอรีผลงาน

อ่านต่อ / ดูเพิ่ม